Tiết 119 :Câu trần thuật đơn không có từ là

Kiểm tra bài cũ.
1. Câu trần thuật đơn có từ là
được cấu tạo như thế nào?
2. Xét về mục đích nói, câu TTĐ
có từ là thường dùng để làm
gì?

Tiết 119.
Câu trần thuật
đơn không có từ
là

a. Phú ông mừng lắm.
b. Chúng tôi tụ hội ở góc sân.
c. Tôi mắng.
d. Bầu trời trong trẻo.
CN VN
CN
VN
(cụm tính từ)
(cụm động từ)CN
VNCN
- Thành phần VN của bốn ví dụ đều không có
từ là đứng trước. Đều do ĐT,cụm ĐT, TT,
cụm TT tạo thành.
VN
-
Cấu tạo câu: CN + VN (ĐT, TT, cụm ĐT, TT)
(động từ)
(Tính từ)

a. Phú ông không mừng lắm.
b. Chúng tôi không (chưa) tụ hội ở góc sân.
CN
VN
VNCN
-
Khi kết hợp với những từ phủ định: không,
chưa => VN mang ý phủ định.
-
Cấu tạo câu:
CN + không, chưa + VN (ĐT,TT, cụm ĐT,TT).
(VN mang ý phủ định).

* Ghi nhớ
Trong câu trần thuật đơn không có từ là:
- VN thường do ĐT hoặc cụm ĐT, tính từ
hoặc cụm TT tạo thành.
- Khi VN biểu thị ý phủ định, nó kết hợp
với các từ không, chưa.

a.Đằng cuối bãi, hai cậu bé con tiến lại
b.Đằng cuối bãi, tiến lại hai cậu bé con
TN
TN VN CN
CN VN
- Giống: Đều là câu TTĐ không có từ là.
- Khác: + VDa. CN đứng trước VN (cụm
DT đứng trước ĐT)
+ VDb. VN đứng trước CN (cụm
ĐT đứng trước cụm DT)
=>Câu miêu tả
=> Câu tôn tại

ấy là vào mùa hè một năm kia, Buổi
sáng, tôi đang đứng ngoài cửa gặm mấy
nhánh cỏ non ăn điểm tâm. Bỗng
( )
tay cầm que, tay sách cái ống bơ nước.
Thấy bóng người, tôi vội lẩn xuống cỏ,
chui nhanh về hang.
(Trích chương II: Dế Mèn phưu lưu
kí của Tô Hoài)
đằng cuối bãi, tiến lại hai cậu bé con

* Ghi nhớ:
- Những câu dùng để miêu tả hành động, trạng
thái, đặc điểm, của sự vật nêu ở chủ ngữ đư
ợc gọi là câu miêu tả. Trong câu miêu tả , CN
đứng trước VN.
- Những câu dùng để thông báo về sự xuất
hiện, tồn tại hoặc tiêu biến của sự vật được gọi
là câu tồn tại. Một trong những cách tạo câu
tồn tại là đảo CN xuống sau VN.

- Hoa giẻ từng chùm mảnh dẻ.
- Từng chùm mảnh dẻ hoa giẻ.
* Lưu ý: Không phải bất cứ câu miêu tả
nào cũng có thể chuyển đổi thành câu tồn
tại.
VN
CN VN
CN
( Có nghĩa)
(Không có)

- Xác địmh cấu tạo ngữ pháp của câu văn sau
Trước nhà, những hàng cây xanh mát.
Trước nhà, xanh mát những hàng cây
CN VN
TN
TN VN CN

Bài tập 1: Xác định CN- VN và cho biết kiểu câu
được sử dụng.
a1. Bóng tre trùm lên âu yếm làng, bản, xóm,
thôn.
a 2. Dưới bóng tre của ngàn xưa, thấp thoáng
mái đình, mái chùa cổ kính.
a 3. Dưới bóng tre xanh, ta gìn giữ một nền văn
hoá lâu đời.
CN
VN
CN
CN VN
VN
=>câu miêu tả
=>câu miêu tả
=>câu tồn tại

b1.Bên hàng xóm tôi có cái hang của Dế
Choắt.

Câu tồn tại.
b2. Dế Choắt là tên tôi đặt cho thượng thế.

Câu miêu tả.
c1. Dưới gốc tre, tua tủa những mầm măng.

Câu tồn tại.
c2. Măng trồi lên nhọn hoắt như trỗi dậy.
=> Câu miêu tả.
CN
VN
VN
CN
CNVNTN
CN VN

Bài tập 2:Viết đoạn văn miêu tả trường em.
Trường của em nằm gọn trên một quả đồi
ven quốc lộ 13. Dọc theo đường vào trường là
hai hàng bạch đàn cao vút. Sân trường rộng đư
ợc lát gạch sạch sẽ. Trên cột cờ, tung bay phấp
phới lá cờ tổ quốc.

TN
VN CN

Xem chi tiết: Tiết 119 :Câu trần thuật đơn không có từ là