GuidancemanualtodevelopcommunitybasedtourismVietnamesversion

Tài nguyên văn hóa:

• Dân tộc thiểu số / hoặc có tính chất đa văn hóa
• Các màn biểu diễn địa phương (ví dụ như bài hát, điệu múa)
• Lễ hội
• Điểm tham quan lịch sử
• Nghệ thuật và hàng thủ công
• Cảnh quan văn hóa (ví dụ như ruộng bậc thang)
• Cây trồng đặc biệt và thực hành làm nông
• Đặn sản ẩm thực
• Hoạt động thường nhật của cộng đồng (ví dụ như giã gạo, nghiền gạo)
• Tiếp đón / sự thân thiện của người dân

Tài nguyên môi trường:

• Công viên / khu vực thiên nhiên
• Đường xá
• Động thực vật
• Các điểm tham quan đặc biệt (thác nước)
• Thể thao (chèo thuyền, leo núi)

Nhưng chắc chắn để hình thành và phát triển được Du lịch cộng đồng thì ngoài các tài
nguyên du lịch trên cần phải có các yếu tố hạ tầng tốt. Các yếu tố hạ tầng cần phải được
xem xét gồm: i) Chỗ ở, ii) và giao thông đi lại, iii) Thông tin / Dịch vụ khách trong khu
vực Du lịch cộng đồng hoặc khu vực gần đó, iv) An toàn Sức khỏe trong khu vực Du lịch
cộng đồng và khu vực gần đó) v) Nguồn nhân lực, vi)Mua sắm vii) Dịch vụ đi lại
viii)nước, năng lượng và thoát nước, ix) Nguồn tài chính.

Chỗ ở:

 Đầy đủ về số lượng giường / phòng / nhà trọ
 Loại, chất lượng, và giá cả liên quan đến nhu cầu dự thị trường (khách sạn, nhà khách,
cắm trại, nhà nghỉ, nhà trọ)

Phương tiện và giao thông đi lại:

• Đầy đủ của các tuyến đường và cảng cho tất cả các phương thức vận chuyển trong khu
vực (máy bay, tàu, xe hơi)
• Khoảng cách từ các thành phố chính
• Các vấn đề ô nhiễm tiềm năng

Thông tin / Dịch vụ cho du khách trong khu vực Du lịch cộng đồng và khu vực lân cận:

• Có hướng dẫn viên và phiên dịch
• Gian hàng cung cấp thông tin, trung tâm du khách, bảo tàng, triển lãm
• Tài liệu quảng cáo, bản đồ và các vật liệu khác cho du khách
• Có nhà vệ sinh công cộng
• Khu vực nghỉ ngơi và dã ngoại
• Điện thoại, fax và truyền thông, internet
• Ngân hàng, thu đổi ngoại tệ

Y tế và An toàn trong khu vực Du lịch cộng đồng và khu vực lân cận:

• Có các dịch vụ y tế và ứng phó với các trường hợp khẩn cấp
• Lực lượng cảnh sát an ninh

Nhân sự:

• Cung cấp nguồn lao động
• Thái độ đối với du lịch và các công việc liên quan
• Trung tâm đào tạo và chương trình đào tạo

Mua sắm:

• Quảng bá giới thiệu nghệ thuật và hàng thủ công địa phương
• Thời gian, địa điểm và các ngày hoạt động

Dịch vụ du lịch

• Công ty lữ hành hoặc vận tải xe buýt địa phương
• Cung cấp và cho thuê thiết bị
• Hướng dẫn và phiên dịch viên

Nước, năng lượng và thoát nước:

• Tương xứng
• Tác động môi trường từ việc sử dụng tiềm năng quá mức
• Nhiên liệu thay thế (kho chứa dầu hỏa, năng lượng mặt trời)
• Nguồn cung cấp nước sạch

Nguồn tài chính:

• Tư nhân tài trợ (cộng đồng, chủ đầu tư)
• Các nguồn vay từ chính phủ (các khoản vay, trợ cấp)

Không phải cộng đồng ở nơi nào trên thế giới cũng giống nhau, và không có nghĩa là tất
cả các cộng đồng trên thế giới đều có tiềm năng cho Du lịch cộng đồng phát triển. Một số
có khả năng để thực hiện một dự án, một số khác thì không. Một số cộng đồng chỉ đơn
giản là không nằm trong những vị trí thích hợp cho phát triển du lịch. Ngay cả những
chiến lược tiếp thị tốt nhất cũng không thể giúp đỡ nếu vị trí địa lý của cộng đồng quá
khó khăn để tiếp cận hoặc quá xa với khu vực của du khách. Hầu hết các khách du lịch
chỉ đơn giản là không có thời gian trong kỳ nghỉ hai tuần mà giành hết 2 ngày để đi tới tới
một cộng đồng, ở lại đó cho hai đêm và lại dành hai ngày để trở về.

Có thể có một số trường hợp ngoại lệ nhưng cộng đồng cũng nên được nằm gần một điểm
du lịch nào đó hoặc trên đường tới điểm du lịch đó. Nếu vậy, các thành viên trong cộng
đồng nên thảo luận nếu họ có bất kỳ điểm thu hút đặc biệt hoặc độc đáo nào bao gồm các
cảnh quan thiên nhiên, truyền thống văn hóa (kiến trúc, thủ công mỹ nghệ, nghệ thuật, âm
nhạc, các điệu nhảy) hoặc một tiềm năng tổ chức một hoạt động cụ thể như đi bộ, câu cá,
nấu ăn, v v

5. Đặc điểm của khách tham gia tua Du lịch cộng đồng là gì?

Theo Trung tâm Du lịch có trách nhiệm (CREST - http://www.responsibletravel.org) và
các chuyên gia du lịch khác, đặc điểm quan trọng của du khách Du lịch cộng đồng là:

 Tôn trọng các giá trị tự nhiên, lịch sử và văn hóa và các điểm tham quan
 Quan tâm đến các tác động của du lịch đối với môi trường và giá trị bền vững.
 Thích chỗ ở quy mô nhỏ của người dân địa phương.
 Tìm kiếm những khía cạnh chân thực của cuộc sống: đặc sản địa phương, thiết kế mộc
mạc và tự nhiên, các yếu tố mang đậm tính truyền thống đại phương.
 Tìm kiếm sự tương tác với con người, lối sống và các nền văn hóa riêng khác nhau của
chính họ.
 Không bị thu hút bởi cách tiếp thị hàng loạt.
 Có học vấn cao.
 Có thu nhập tương đối cao
 Không có con cái hoặc có con đủ tuổi để ở nhà một mình.

Khách du lịch bụi và khách du lịch trẻ có ngân sách đi du lịch nhỏ cũng có thể tham gia
được Du lịch cộng đồng vì các dịch vụ ăn ở đi lại của Du lịch cộng đồng thường rẻ hơn
so với các dịch vụ của loại hình du lịch khác. Xin lưu ý rằng các du khách chỉ tham gia
Du lịch cộng đồng là “không tồn tại”. Mặc dù họ có những đặc điểm sơ lược chung,
nhưng mỗi khách du lịch đều có những đặc điểm riêng cũng như những nhu cầu đặc biệt
trong ngày nghỉ của mình.

6. Xu hướng đi du lịch của khách như thế nào? Họ có thích Du lịch cộng đồng
không? Chúng tôi có cơ hội không?

Khách quốc tế có xu hướng đi du lịch ngày càng nhiều hơn (1 ngày 2 triệu khách du lịch
– 2007. Hàng năm có khoảng 1.5 tỷ người trên thế giới đi du lịch và thu nhập từ du lịch
toàn thế giới đạt 1.100 tỷ USD/năm và tạo 6-7% việc làm cho tổng số lượng lao động trên
thế giới . Khách du lịch ở Việt Nam tăng từ trên 2 triệu lượt năm 2000 đến 4.1 triệu khách
quốc tế năm 2007. Đặt mục tiêu 5.5 – 6 triệu du khách quốc tế năm 2010, doanh thu 4.5
tỷ USD.

Một xu hướng về du lịch cùng có thể là cơ hội cho một điểm đến nhưng cũng có thể là
nguy cơ cho một điểm đến khác. Do đó, xu hướng luôn luôn được phân tích trong mối
liên quan cụ thể đến từng trường hợp. Các cơ hội và nguy cơ chính cho Du lịch cộng
đồng tại Việt Nam là:

 Du lịch bền vững ngày càng được quan tâm hơn bởi khách du lịch. Bằng cách phát huy
các giá trị truyền thống của địa phương, nâng cao nhận thức cộng đồng trong việc bảo
vệ và ứng phó với những tác động của môi trường, Du lịch cộng đồng tại Việt Nam có
thể thu hút ngày càng nhiều du
 Sự gia tăng số lượng của du lịch kết hợp với công tác tình nguyện cung cấp cơ hội tốt
cho các nhà cung cấp Du lịch cộng đồng tại Việt Nam. Một xu hướng đang phát triển
là kết hợp công việc tình nguyện như là một phần của kỳ nghỉ. Du lịch kết hợp với
công tác tình nguyện cho phép du khách để giúp đỡ cộng đồng địa phương trong quá
trình đi du lịch. Loại hình du lịch này dự kiến sẽ tăng vì du khách đang ngày càng tìm
kiếm những cách đi du lịch có ý nghĩa hơn và có thể đóng góp nhiều hơn cho cộng
đồng địa phương.
 Nhu cầu du lịch mạo hiểm kết hợp các hoạt động Du lịch cộng đồng ngày càng tăng.
Bên cạnh các hoạt động mạo hiểm, khách du lịch cũng ngày càng trở nên quan tâm
hơn đến sự tương tác với cộng đồng địa phương, giáo dục văn hóa, tình nguyện để
mang lại lợi ích cho môi trường và cộng đồng địa phương. Vì vậy, nhà tổ chức các
tour phiêu lưu mạo hiểm ngày càng tăng và kết hợp được các chuyến thăm các cộng
đồng địa phương như một yếu tố không thể thiếu trong hành trình của họ.
 Bằng cách mở rộng phạm vi các dịch vụ, nhà cung cấp Du lịch cộng đồng tại Việt
Nam có thể thu hút các nhóm khách hàng mục tiêu mới. Trước đây, chỗ ở được sử
dụng để Du lịch cộng đồng cung cấp dịch vụ thường xuyên nhất. Tuy nhiên, các nhóm
mục tiêu khá hạn chế và cộng đồng không phải lúc nào cũng có thể để cung cấp các
tiêu chuẩn đạt chất lượng. Để đạt tiếp cận được nhóm đối tượng mới và lôi kéo được
một bộ phân số đông cộng đồng, các điểm Du lịch cộng đồng mới và các hoạt động
đang được thiết lập và phát triển. Đây thường là các hoạt động phản ánh các yếu tố độc
đáo của lối sống và truyền thống địa phương, ví dụ, sản xuất hàng thủ công, biểu diễn
nghệ thuật
 Số lượng ngày càng tăng của những du khách đang tìm kiếm những trải nghiệm mới
và thiết thực. Ngày nay, du khách hiện đại thích những trải nghiệm mới, đích thực thay
vì những ngày nghỉ đơn thuần phổ biến. Những du khách này đang tìm kiếm một trải
nghiệm càng lạ cuộc sống bình thường hàng ngày của họ càng tốt. Họ muốn ghé thăm
các điểm du lịch mà chưa bị ảnh hưởng bởi thế giới phương Tây. Các nhà cung cấp Du
lịch cộng đồng tại Việt Nam có thể đáp ứng những mong muốn này.
 Các sáng kiến Du lịch cộng đồng có có khả năng thất bại nhiều hơn so với các loại
hình du lịch khác do thiếu kiến thức tiếp thị. Do đó, khuyến khích hợp tác với một đối
tác kinh doanh mạnh và phù hợp, những đối tác có kiến thức và kinh nghiệm trên thị
trường. Tuy nhiên, sự tăng lên của các phương tiện truyền thông trực tuyến của Du
lịch cộng đồng cũng cung cấp khả năng tiếp thị ngày càng tăng cho các nhà cung cấp
Du lịch cộng đồng tại Việt Nam. Du lịch cộng đồng được quan tâm đến bởi các tài liệu
giới liệu, các chiến dịch tiếp thị điểm đến rộng lớn và đặc biệt là, quảng bá nhiều hơn
trên Internet. Videos (ví dụ trên Youtube - http://www.youtube.com), bản đồ tương tác
như Google Earth, các trang truyền thông xã hội như Facebook
(http://www.facebook.com) và Twitter (http://www.twitter com), diễn đàn du lịch trực
tuyến và các blog du lịch cung cấp cho du khách một cái nhìn trước khi trải nghiệm.
Các phương tiện truyền thông trực tuyến này chính là phương tiện đi đầu làm tăng sự
thích thú và cuốn hút của du lịch cộng đồng.

7. Du lịch cộng đồng có tác dụng gì ?

Du lịch cộng đồng đem lại nhiều tác động tích cực đến cộng đồng dân cư làm du lịch, cụ
thể là:

 Cung cấp cơ hội tạo thêm việc làm cho cộng đồng địa phương
 Tạo điều kiện để phát triển kinh tế địa phương thông qua việc bán các sản phẩm và
dịch vụ của du lịch
 Đóng góp để bảo tồn và phát triển du lịch
 Cung cấp thị trường cho hàng hoá và dịch vụ địa phương
 Góp phần nâng cao hình ảnh của địa phương và của quốc gia

Hơn một nửa số nước nghèo nhất thế giới đã coi ngành du lịch là công cụ hiệu quả để
giúp những nước này tham gia nền kinh tế toàn cầu và giảm đói nghèo. Phát huy cao nhất
vai trò của du lịch đang giúp các nước nghèo đạt được những mục tiêu phát triển. Hàng
năm có khoảng 1.5 tỷ người trên thế giới đi du lịch và thu nhập từ du lịch toàn thế giới
đạt 1.100 tỷ USD/năm và tạo 6-7% việc làm cho tổng số lượng lao động trên thế giới

8. Có phải Du lịch cộng đồng luôn luôn tốt không?

Du lịch cộng đồng đem lại rất nhiều tác động tích cực về kinh tế, văn hóa, xã hội và môi
trường, tuy nhiên nếu không có các biện pháp quản lý tốt thì Du lịch cộng đồng cũng dễ
gây ra nhiều nguy cơ như tăng chi phí sinh hoạt và giá đất, phá vỡ môi trường tự nhiên, ô
nhiễm và rác thải, gia tăng tiếng ồn, tắc nghẽn giao thông….Ngoài ra cũng cần phải tính
đến các nguy cơ về xã hội như sự gia tăng tội phạm, việc đánh mất bản sắc cộng đồng,
xuống cấp giá trị văn hóa… vv.

Chính vì vậy Ban quản lý Du lịch cộng đồng địa phương thường xuyên phải có các hoạt
động theo dõi và đánh giá để đề ra các biện pháp phù hợp nhằm giảm thiểu tác động tiêu
cực của Du lịch cộng đồng trong khi vẫn tối ưu hóa được lợi ích do Du lịch cộng đồng
đem lại

9. Những ai cần tham gia vào Du lịch cộng đồng ?

Nhiều người chỉ cho rằng chỉ có cộng đồng địa phương tham gia vào Du lịch cộng đồng –
đây là một cách nhìn không đầy đủ. Thực ra có rất nhiều bên tham gia vào Du lịch cộng
đồng tại một địa phương, đó là:

 Cộng đồng dân cư địa phương (người dân, chính quyền…): Có nhiệm vụ tổ chức mô
hình Du lịch cộng đồng tại địa phương
 Các công ty lữ hành: Có nhiệm vụ đưa khách đến với điểm du lịch cộng đồng
 Khách du lịch: Là người có mong muốn được tìm hiểu mô hình Du lịch cộng đồng tại
địa phương
 Các công ty vận tải: Là đơn vị đưa khách đến với mô hình Du lịch cộng đồng tại địa
phương – thường các công ty vận tải này có quan hệ mật thiết với các công ty lữ hành
hoặc người điều hành du lịch
 Chính quyền địa phương: Có thể là chính quyền thuộc các cấp khác nhau đảm bảo cho
mô hình Du lịch cộng đồng tại địa phương hoạt động hiệu quả nhất, chẳng hạn như đề
ra các chính sách, hỗ trợ hạ tầng, cấp giấy phép cho khách nước ngoài…
 Các cơ sở đào tạo: Có nhiệm vụ cung cấp các dịch vụ đào tạo đến các đối tượng khác
nhau trong mô hình du lịch cộng đồng. Các lĩnh vực đào tạo có thể là đào tạo kỹ năng
vận hành du lịch, đào tạo kỹ năng bán hàng, kỹ năng quản lý, đào tạo ngoại ngữ…
 Các doanh nghiệp vừa và nhỏ: Là các đơn vị tham gia vào phát triển các dịch vụ tại địa
phương như sản xuất hàng thủ công, hướng dẫn khách du lịch. Đây cũng có thể là các
doanh nghiệp không nằm ở địa phương nhưng liên kết với ban quản lý Du lịch cộng
đồng địa phương để cùng phát triển Du lịch cộng đồng và phân chia lợi nhuận.
 Các tổ chức phi chính phủ: Đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực của
cộng đồng địa phương về phát triển du lịch bền vững, đào tạo các kỹ năng cần thiết
cho du lịch cộng đồng, hỗ trợ nguồn vốn xây dựng các mô hình tại địa phương…
 Cộng đồng dân cư ở các vùng phụ cận: Sự phối hợp của các cộng đồng dân cư ở các
vùng phụ cận góp phần làm cho tuyến Du lịch cộng đồng càng them ấn tượng, ví dụ sự
hợp tác trong việc tạo cảnh quan chung…

10. Những dịch vụ nào địa phương chúng tôi có thể cung cấp cho khách du lịch?

Có nhiều loại hình dịch vụ các điểm Du lịch cộng đồng có thế cung cấp cho khách hàng.
Các loại hình dịch vụ này tùy theo điều kiện cụ thể của từng địa phương và cũng cần có
thứ hạng ưu tiên khác nhau trên cơ sở các lựa chọn của cộng đồng. Một số loại hình dịch
vụ chủ yếu có thể cung cấp cho khách du lịch là:

 Hướng dẫn viên địa phương
 Phục vụ phương tiện đi lại
 Phục vụ ăn uống
 Cung cấp dịch vụ chỗ ở /lưu trú
 Bán hàng thủ công mỹ nghệ
 Trình diễn văn hóa địa phương (nhảy, hát, kể chuyện, v v)
 Các bản sắc văn hóa và cách thức trình diễn (dệt, học làm nông nghiệp, âm nhạc, làm
thủ công làm, nấu ăn, vv)

11. Có những hình thức nào của cộng đồng dân cư tham gia vào du lịch cộng đồng?

Việc tham gia vào Du lịch cộng đồng ở địa phương mang tính tự nguyện dựa trên sự trao
đổi và thống nhất giữa ban quản lý Du lịch cộng đồng địa phương với các hộ gia đình. Dù
tham gia hay không tham gia, dù tham gia nhiều hay ít thì các hộ gia đình có trách nhiệm
chung trong việc xây dựng những hình ảnh tốt đẹp nhất về Du lịch cộng đồng tại địa
phương mình.

Có 3 mô hình phát triển Du lịch cộng đồng tại một địa phương, mô hình thứ nhất là cả
cộng đồng cùng tham gia vào du lịch cộng đồng; mô hình thứ hai chỉ gồm một bộ phận
cộng đồng hoặc hộ gia đình tham gia và mô hình thứ ba là mô hình liên doanh giữa cộng
đồng hoặc một số thành viên cộng đồng và đối tác kinh doanh.

Mức độ tham gia trong một dự án Du lịch cộng đồng của cộng đồng có thể khác nhau tùy
theo từng nơi. Một số lựa chọn để cộng đồng tham gia vào Du lịch cộng đồng bao gồm:

 Cá nhân sản xuất và bán hàng địa phương (hoa quả, hàng thủ công …) cho du khách
trực tiếp hoặc thông qua các doanh nghiệp du lịch. Đây là một cách tốt để lan tỏa thu
nhập trong cộng đồng.
 Doanh nghiệp du lịch tư nhân (thường ở bên ngoài cộng đồng - Doanh nghiệp tư nhân
bên ngoài) được phép cung cấp các dịch vụ cho khách du lịch tại điểm Du lịch cộng
đồng và sau đó chia sẻ lại lợi nhuận cho cộng đồng trên cơ sở thỏa thuận.
 Một số cá nhân tham gia vào hoạt động kinh doanh du lịch một cách không chính thức
(doanh nghiệp vận hành và quản lý bởi cá nhân địa phương), thường các cá nhân này
thiếu kỹ năng và kiến thức du lịch nên việc thành công cũng còn hạn chế
 Các doanh nghiệp do cộng đồng cùng sở hữu và điều hành (doanh nghiệp cộng đồng):
Mô hình này đôi khi có thể thiếu tính chuyên nghiệp trong việc tổ chức hoạt động,
nhưng điều này có thể được khắc phục theo thời gian.
 Liên doanh giữa cộng đồng và doanh nghiệp tư nhân: Bao gồm chia quyền sở hữu,
hoặc các thỏa thuận hợp đồng chặt chẽ liên quan đến dịch vụ ăn ở cho khách hoặc các
hoạt động du lịch khác.

Nếu toàn bộ hoặc một bộ phận cộng đồng lựa chọn một trong các phương pháp này, thì
cần phải phát triển một chiến lược rõ ràng được thông qua không chỉ bởi các thành viên
của cộng đồng địa phương mà còn bởi các bên liên quan khác có quan tâm đến du lịch
cộng đồng. Điều này đặc biệt cần thiết nếu chọn mô hình doanh nghiệp do cộng đồng
cùng sở hữu và điều hành. Thiết lập một bộ phận quy hoạch du lịch cùng với các thành
viên trong cộng đồng là một điều kiện tiên quyết cho bất kỳ loại Du lịch cộng đồng nào.

Các hình thức tham gia khác nhau của cộng đồng vào du lịch

Loại hình doanh
nghiệp, cơ quan
Bản chất sự tham gia của địa
phương
Ví dụ
Doanh nghiệp tư
nhân bên ngoài
 Cung cấp nguồn lao động
 Cung cấp hàng hóa, dịch vụ
 Nhân viên bếp
 Bán thực phẩm, vật liệu xây
dựng, v v
Doanh nghiệp
vận hành và quản
 Sở hữu doanh nghiệp
 Tự làm chủ doanh nghiệp
 Bán hàng thủ công, quán ăn
uống, giải khát
lý bởi cá nhân
địa phương
 Cung cấp hàng hóa, dịch vụ  Cắm trại, nghỉ qua đêm
 Hướng dẫn viên
Doanh nghiệp
cộng đồng
 Sở hữu tập thể
 Tập thể hoặc cá nhân
quản lý
 Cung cấp hàng hóa, dịch vụ
 Thuê nhân công hoặc cung
cấp nguồn lao động
 Cắm trại cộng đồng
 Trung tâm thủ công mỹ nghệ
 Trung tâm văn hóa
 Nhà khách

Liên doanh giữa
cộng đồng và
doanh nghiệp tư
nhân
 Hợp đồng cam kết và phân
chia quyền sở hữu
 Phân chia doanh thu, lợi
nhuận.
 Cho thuê, đầu tư nguồn tài
nguyên
 Tham gia vào quá trình ra
quyết định.
 Chia sẻ doanh thu từ hoạt
động dịch vụ ăn ở và tổ chức
tour dựa trên điều khoản thoả
thuận.
 Cộng đồng nắm giữ cổ phần
trong hoạt động dịch vụ du
lịch và tổ chức tour.
Quy hoạch du
lịch
 Tư vấn
 Đại diện
 Tham gia
 Tham khảo ý kiến địa phương
trong quy hoạch du lịch vùng
 Cộng đồng đại diện trong ban
quản lý du lịch và các diễn
đàn quy hoạch.

12. Vai trò của doanh nghiệp với Du lịch cộng đồng là gì?

Trong thực tế, hầu hết các cộng đồng Du lịch cộng đồng không có rất ít manh mối hoặc
giao tiếp với thị trường. Nói chung, họ không có thiết bị truyền thông hiện đại như máy
tính, máy in laser, máy fax, hoặc thậm chí cả đường dây điện thoại …

Vì vậy, những người thực hiện Du lịch cộng đồng nên làm việc ngay từ đầu với các công
ty du lịch địa phương, các đối tượng mà không chỉ cung cấp nguồn đầu tư mà còn các kỹ
năng, chẳng hạn như ngoại ngữ và kiến thức chuyên ngành. Họ có thể thiết lập mối liên
kết giữa cộng đồng với thị trường nội địa và thị trường du lịch quốc tế.

Từ khi bắt đầu, các doanh nghiệp tư nhân và cộng đồng cần xây dựng mô hình cho phép
cộng đồng được hưởng lợi và có quyền ra quyết định trên mức độ và bản chất của du lịch
trong khu vực của họ. Trong đó cho phép cả hai bên có thể điều chỉnh tại bất kỳ điểm nào
để phù hợp với của quan hệ đối tác kinh doanh.

13. Phân chia lợi ích của Du lịch cộng đồng như thế nào?

Nhằm tránh những kỳ vọng không thực tế, cũng phải thừa nhận rằng thu nhập từ du lịch
có thể sẽ không được chia sẻ một cách bình đẳng trong cộng đồng. Một trong những mục
tiêu chính của Du lịch cộng đồng là cùng nhau tạo thu nhập và phân chia công bằng. Thu
nhập chung có thể được sử dụng cho đầu tư sản xuất trong cộng đồng (ví dụ như giếng
nước, năng lượng mặt trời, cung cấp nước, y tế hoặc các chương trình giáo dục) hoặc cho
các hộ gia đình nghèo nhất của làng.

Việc cho khách du lịch biết được hệ thống phân chia thu nhập cộng đồng, quỹ cộng đồng
và mục tiêu của họ là hoàn toàn cần thiết. Sự minh bạch về vấn đề này có thể giúp khách
du lịch trong quyết định lựa chọn tour du lịch của mình. Thông tin về phân phối thu nhập
không chỉ nên được cung cấp trong tờ rơi và các công cụ tiếp thị khác của Du lịch cộng
đồng mà còn nên được nhắc lại nhiều lần vào những thời điểm thích hợp trong suốt
chuyến đi.

Các phương pháp phân chia lợi nhuận cho các thành viên cá nhân trong cộng đồng cần
chú ý cẩn thận. Để đạt được điều này, cần thành lập một ban quản lý du lịch cộng đồng
như một cơ quan đại diện. Lãnh đạo, chính quyền địa phương, cũng như các tổ chức
cộng đồng (ví dụ như hội phụ nữ và hội thanh niên, nhóm thủ công mỹ nghệ) phải có đại
diện trong ban quản lý này. Ban quản lý phải quản lý tài chính thu nhập từ Du lịch cộng
đồng và các vấn đề quản lý khác như đại diện cho cộng đồng trong các cuộc họp và thảo
luận với các bên liên quan, giám sát phát triển du lịch để đảm bảo rằng nó đáp ứng các
mục tiêu chính sách trong chương trình hoạt động…

Một hệ thống lưu giữ hồ sơ tài chính tốt sẽ cung cấp thông tin quan trọng để quản lý tài
chính hiệu quả. Đồng thời cũng giúp đỡ để tạo ra sự minh bạch giữa các thành viên cộng
đồng và, do đó, tránh được sự mất lòng tin khi xảy ra những vấn đề liên quan đến doanh
thu du lịch cộng đồng. Các mục chủ yếu cần thiết cho việc lưu trữ hồ sơ tốt bao gồm:

 Hồ sơ gốc (ví dụ như phiếu bán hàng, biên lai, hoá đơn )
 Nhật ký ghi chép (ghi lại các chi tiết của mỗi giao dịch theo trình tự hợp lý, ví dụ như
sổ quỹ)
 Sổ cái (tập hợp thông tin từ các sổ nhật ký)
 Báo cáo tài chính
 Báo cáo thu nhập
 Bảng cân đối kế toán

Nhiều dự án Du lịch cộng đồng thiết lập một hệ thống luân phiên giữa các nhà cung cấp
dịch vụ để mỗi hộ gia đình những người quan tâm đến Du lịch cộng đồng có một cơ hội
để tham gia và có thêm thu nhập. Hệ thống luân phiên có thể được áp dụng cho các nhà
trọ, nấu ăn, hướng dẫn, vận chuyển, các chương trình văn hóa, v v

Tuy nhiên, hệ thống luân phiên có một bất lợi lớn đó là không phải tất cả các hộ gia đình,
các nhà cung cấp dịch vụ đều có thể cung cấp cùng một tiêu chuẩn chất lượng. Thường
thì các hộ gia đình nghèo nhất không sẵn sàng để tham gia Du lịch cộng đồng là vì họ
cảm thấy quá nghèo và xấu hổ để cho phép khách ở trong nhà của họ. Kết quả là các
khách du lịch chỉ ở trong những ngôi nhà giàu có của làng, như vậy các gia đình giàu trở
nên giàu hơn có thông qua Du lịch cộng đồng và các gia đình nghèo chỉ được hưởng lợi
từ Du lịch cộng đồng thông qua các quỹ cộng đồng. Mặt khác, nếu các gia đình nghèo
hoặc không có kinh nghiệm tham gia cung cấp dịch vụ cho khách thì có thể chất lượng
của sản phẩm du lịch sẽ thấp hơn. Nếu, ví dụ, một số khách du lịch đi cùng nhóm ở qua
đêm tại nhà của những người dân có điều kiện kinh tế khác nhau, điều kiện sinh hoạt
khác nhau ví dụ như nếu khách ở nhà dân nghèo hơn thì cơ sở vật chất sẽ không thể tốt
bằng những ngôi nhà mới với các tiêu chuẩn phòng tắm tốt hơn sẽ dễ dẫn đến việc so
sánh ganh tỵ. Để tránh vấn đề này, người dân nên cùng nhau thảo luận về khả năng xây
dựng, duy trì và quản lý một nhà khách trong hoặc gần khu vực làng mà có thể cung cấp
cùng một tiêu chuẩn cho tất cả các khách du lịch.

14. Đánh giá chất lượng Du lịch cộng đồng như thế nào hay nói cách khác là làm thế
nào để biết được chất lượng của một điểm Du lịch cộng đồng là tốt?

Khách du lịch thường đánh giá chất lượng một điểm Du lịch cộng đồng thông qua 8 yếu
tố cơ bản, đó là:

 Truyền thống văn hóa của địa phương
 Dịch vụ giải trí địa phương có thể cung cấp
 Điều kiện ăn và uống (tính địa phương, vệ sinh, tính đa dạng, giá thành…)
 Phương tiện giao thông
 Phương tiện liên lạc
 Điề kiện ngủ, nghỉ
 Sự niềm nở của địa phương
 Nhân sự quản lý và thực hiện

Để tối ưu hóa nguồn thu cho địa phương, ban chỉ đạo Du lịch cộng đồng và người dân
cần luôn lưu ý để i) thu hút được lượng du khách đến nhiều nhất ii) thời gian lưu trú dài
(để tăng cơ hội mua sắm), iii) chi phí mua sắm của khách (cần tạo ra nhiều sản phẩm để
khách mua sắm) và iv) Lượng khách quay trở lại…

15. Các chính sách khuyến khích phát triển Du lịch cộng đồng của Việt Nam như
thế nào?

Quan điểm phát triển du lịch ở Việt Nam là: "Phát triển nhanh và bền vững. Phải phát huy
các lợi thế, khai thác tốt mọi nguồn lực để phát triển nhanh, có hiệu quả du lịch, đóng góp
tích cực vào tốc độ tăng trưởng, thúc đẩy sự phát triển về kinh tế, văn hóa - xã hội của
nước ta"

Mục tiêu và các chỉ tiêu phát triển của du lịch Việt Nam là đến năm 2020 đưa Viê
̣
t Nam
trơ
̉
tha
̀
nh điê
̉
m đến hấp dâ
̃
n , có đẳng cấp trong khu vực ; ngành du lịch thực sự trở thành
ngành kinh tế mũi nhọn , có tính chuyên nghiê
̣
p, hiê
̣
n đa
̣
i, có chất lượng, có thương hiệu,
có sức cạnh tranh , mang đâ
̣
m ba
̉
n sắc văn ho
́
a Viê
̣
t Nam va
̀
thân thiê
̣
n môi trươ
̀
ng . Đến
năm 2020 đo
́
n 7-8 triê
̣
u lươ
̣
t kha
́
ch quốc tế ; 32-35 triê
̣
u lươ
̣
t kha
́
ch nô
̣
i đi
̣
a ; thu nhâ
̣
p trực
tiếp du li
̣
ch đa
̣
t 10-11 tỷ USD, đo
́
ng go
́
p 5,5-6% GDP, tạo ra 2,2 triê
̣
u viê
̣
c la
̀
m trong đo
́

620.000 viê
̣
c la
̀
m trư
̣
c tiếp ; đến năm 2020 phấn đấu đo
́
n 11-12 triê
̣
u lươ
̣
t kha
́
ch quốc tế ;
45-48 triê
̣
u lươ
̣
t kha
́
ch nô
̣
i đi
̣
a; thu nhâ
̣
p trực tiếp du li
̣
ch đa
̣
t 18-19 tỷ USD, đo
́
ng go
́
p 6,5-
7% GDP, tạo ra 3 triê
̣
u viê
̣
c la
̀
m, trong đo
́
870.000 viê
̣
c la
̀
m trư
̣
c tiếp.

Xem chi tiết: GuidancemanualtodevelopcommunitybasedtourismVietnamesversion